جەنگی ئێران و ناوچەکە دەرفەتێکە بۆ نەتەوەی ئێمەی کوردوو ،کارەساتێک بۆ ئەوان کایەکە گۆڕا، دوای ئێران سعودییە نەک تورکیا، چونکە نەخشەی زرهێزەکان نەووتنی سعوودییەی دەوێت تورکی دەستی کرد بە فرۆشتی زێڕەکانی پێش هەڵۆەشاندنەوەی ۆڵاتەکەی بۆ ٣ پارچە قەتەر پشتی بە تورکیا قائیم بوو، ئەویش فت کراوو ئێستا تورکیاش لە لێواری ڕووخاندن دایەوە، قەتەریش ڕێکەووتنی نهێنی ژێر بە ژێری لە گەڵ ئێراندا کردووە زانیاری زۆر گرنگ و سوود مەنتان بۆ دەخەمە ڕوو زۆرینەی ۆڵاتە عەرەبەکان لە ستراتیژیی ئابووری و بگرە سزاکانیشی تێناگەن بۆیە لە هەژاری دا دەژین.. هەموومان ۆڵاتانی ژێر دەسڵاتی سایکسبیکۆ هەڵدەوەشێتەوە ئەوان ئێستاش لە قەیرانە ئابوورییەکان تێناگەن، و ئاگاداری ئەوەش نین کە وڵاتان دەتوانن لە هەر کاتێکدا بەهۆی ئابوورییەوە هەلوەشێنەوە، ئەمریکا پێش ئەوەی بکەوێتە جەنگەوە لە گەڵ هەر ۆڵاتێک، ئابووری ۆڵاتەکەی تێک دەدات و لە کۆتایش بە چەند مانگێک ۆڵاتەکەش داگیر دەکات و سیستەمێکی نێووش دادەمەزرێنێت پێم خۆش بوو ئەم بابەتە بە شێوەیەکی زۆر سادەتر ڕوون بکەمەوە بۆ گشت ئێوەی ئازیزانمان بۆ ئەوەی ئاسانتر بێت بۆتان و بە جۆانی لێم تێبگەن باۆەڕ کەن ئابووری تورکیا لەسەر لێواری تێکچوونی تەواوە، هەوڵێکی زۆر خێرا دەدات کە زێڕەکانیان بفرۆشن.. ئایا بۆچی تورکیا پەلەیەتی لە فرۆشتنی زێڕی ۆڵاتەکەیان بەتایبەت لە دوای شەڕی دژی ئێران و داخستنی دەروازەی هۆرموز. هەروەها دووبارەوو سەدان بارەیی دەکەمەوە تورکیا پێش ئێران دەرووخێت ئەو پشتگیرییە دارایی و نەوتییەی کە لەلایەن قەتەرەوە دەهات بۆ تورکیاو بگرە سووریاش دووایی ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد وەک هەناسەیەکی زیادە بۆ ئەنقەرە (تورکیا)وکاری پێ دەکرد،
تەواو وەستاندراوە. سوریاش ناڕواتە ژێر بڕیارەکانی ئەنقارا چوونکە دەسڵاتی خوودی تەلئەفیف لەوێ پەسەند دەکرێت هۆکارەکە تەنها ئابووری نییە، بەڵکو سیاسی و ئاساییشییە: لە هەموو ناووچەی ڕۆژهەڵاتی نێووی ناۆەڕاستمان قەتەرییەکان پێشتر ڕێککەوتنێکی پاراستنی هاوبەش لەگەڵ تورکیایان واژۆ کردبوو بەڵام بێ سوود دەرچوو کاتێک ئێران سنوورەکانی قەتەری پێشێل کرد و ناوچەکانیان کردە گۆرەپانی شەڕی ئیسرائیل و ئەمریکا لە یەکەم تاقیکردنەوەی ڕاستەقینەی ئەو ڕێککەوتنەدا، تورکیا هیچ هەنگاوێکی نەنا، وەک ئەوەی کە ڕێککەوتنەکە تەنها لەسەر کاغەز بووبێت. بۆێە قەتەرییەکان ملیان با دایەوە بۆ لایی ئێرانی دراووسیێان حکوومەتی قەتەر بە خێرایی دەستی کرد بە پەیوەندی کردن بە دەسڵاتدارانی ئەنقارا بۆ یارمەتی دان بەڵام بێ سوود بوو ،سعوودیێەش پەنایی بردە پاکستان و داوایی هاووکاریی لیێان کرد دەزگای هەواڵگری قەتەر بۆچەند جارێک داوای یارمەتی لە تورکیا کردووە، بەڵام هاکان فیدان خۆی لە جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە دەدزییەوە و هۆکاری دەهێنایەوە کە ناتوانن بچنە ناو شەڕەکە. چوونکە ئەم شەڕە شەڕی باوا گەوورەوو ئەوو دەووڵەتەیە کە تورکیا یەکەم ۆڵات بوو دانی بە بوونی ئیسرائیل نا لە ناووچەکە... لە سوریاشدا، دۆخەکە تا دێت توندتر دەبێتەوە، هەم لە بوواری ئابووری و هەمیش ڕامێاریدا بگرە ژیانی ڕۆژانەی عەرەبە سوونییەکان تا دێت سەخت تر دەبێتەوە بە کورتی: ئەو سەرۆکانەی کە شەرعیان فێرە سیاسەت کردن ئێستا لە دوا هەناسەدانەو کارتی جادوو گەرییەکەیان لێ سەندوو وەتەوە
.. دەبێت چاۆەڕێ مەرگی خۆیان بن، پێش ئەوەی نەتەوەیی ئێمەی کورد بکەنە مەززەی سەر زبانیان و وڵاتانی کەنداویش هەموو پشتگیرییەکانیان بۆ سوریا وەستاندووە. چوونکە باری ئابووری و ئاسایشی خۆیان بەرەوو داڕمان دەڕۆات تەنها چەند مانگێک ماوە و برسێتی دەبێتە مەترسیەکی سەرەکیترین دۆخ، تایبەت بۆ ئەو کەمینە سونییەی کە لە سوریا ماوەتەوە،
کە جۆلانی تیایدا تەنها ماوەتەوە بە کەمینەیەکی سوننەی ماندوو کە بۆ چارەنووسی خۆی بەجێهێڵدراوە، دوای ئەوەی هەموو خەونەکانی “زۆرینە” تێکشکان، چونکە نە کوردەکان لەگەڵیانن، نە دڕوزەکان، نە مەسیحییەکان و نە عەلەویەکان. حکومەتێکی سوننە لەخۆگرتووی بێ هێزو پشتگوێ خراو ماوەتەوە. سووریاش چاۆەڕی ئەو ڕۆژەیە کە دەبێت ببێتە چۆار بۆ پێنج بەشەوە.. بیرتان دێنمەوە هەموو خاکی سووریا مڵکی کورد بووگەوو بۆشی هەیە پێچەوانەکەی ببینین کۆتا ساڵی تەمەنی شەرع سەریی ساڵی ٢٠٢٥ بوو ، بەڵام بە هۆێ پشتگیری قەتەروو سعوودییە لە بوواری مادییدا تەمەنی خۆێ درێژ کردەوە، چوونکە تورکیاش چەکوو تەقەمەنی بۆ دابیندەکرد و ئەوانیش خەرجەکەیان لە ئەستۆ گرتبوو..
لە بوواریی ڕامیاڕییەکەیەوە دەستخۆشی لە تهران دەکەین کە ئەم وەزعەیە هێناوەتە پێشەوە بۆ ناووچەکە هەرچەندێکیش ئەمەی کە ئێستا لە ئێران ڕوو دەدات جەنگ جەنگی بەینی ئەربابەکانی نێوو خۆیەو، تەشەنەیی کردگە بۆ هەموو ناووچەکە بۆیە زۆر گرنگە هەموو تاکی کورد خۆی ئامادە بکات بۆ پشتگیری کردنی کوردستانی باکوورمان لە گەل ڕۆژهەڵاتی دایکمان.. چوونکە بۆیی هەیە باکووروو ڕۆژهەڵاتی دایکمان پێکەوە تەقەی خۆشی تێبەکەوێت شێرکۆ پاڵانی /نەرویج
