پێشەکی: لە هەرێمی کوردستاندا باس لە یەکڕیزی و پاراستنی هەرێم زۆر جار دەکرێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەدا پرسیارێکی بنەڕەتی ماوەتەوە: ئەو لایەنانەی ساڵانێکە دەسەڵاتداری، چیان بۆ یەکخستنی دامەزراوەکانی هەرێم کردووە؟ ئەمە تەنها ناکۆکییەکی حزبی نییە، بەڵکو قەیرانێکی دامەزراوەیی و سیاسییە کە کاریگەری لەسەر ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتییان هەیە.

قەیرانی دوو ئیدارەیی: هەرێمی کوردستان لە ساڵانی ١٩٩٠دا بەهۆی ناکۆکیی پارتی و یەکێتی تووشی دوو ئیدارەیی بوو. سەرەڕای ڕێککەوتن و هەوڵەکانی یەکخستن، هێشتا دامەزراوەکان و دەسەڵاتی سیاسی و ئەمنی بە تەواوی یەکخراو نەبوون. دوو ئیدارەیی تەنها دوو ناوی حکومەت نییە؛ واتە هاووڵاتییەک لە هەولێر و هاووڵاتییەک لە سلێمانی، لە هەمان هەرێمدا، بە دوو شێوازی جیاواز لە بەڕێوەبردن، دەسەڵات، دامەزراوە و خزمەتگوزاری ڕووبەڕوو دەبنەوە.

دەسەڵات و بەرپرسیاریەتی: نزیکەی دوو ساڵە لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی ٢٠٢٤ تێپەڕیوە و کابینەی نوێ پێکنەهاتووە؛ مسرور بارزانی هێشتا لە پۆستی سەرۆک‌وەزیراندا بەردەوامە و قەیرانی سیاسی چارەسەر نەکراوە. مسرور بارزانی لە ٢٠١٩ەوە سەرۆک‌وەزیرانی هەرێمە، بەڵام حکومەتێک کە ناتوانێت دوای هەڵبژاردن کابینەیەکی نوێ پێکبهێنێت و ڕێککەوتنێکی سیاسی دروست بکات، نابێت تەنها بە پاساوی ناکۆکیی حزبەکان بەرپرسیاریەتیی خۆی لە ئەستۆ لاببات. پرسیار ئەوەیە: بۆچی هەر کاتێک باس لە یەکخستن و چاکسازی دەکرێت، بەرپرسیاریەتی دەخرێتە ئەستۆی لایەنی بەرامبەر، بەڵام کەسێک بەرپرسیاریەتیی بڕیار و سیاسەتەکانی خۆی قبووڵ ناکات؟

پاشخانی مێژوویی: لە ساڵی ٢٠١٣دا، دوای کۆتایی هاتنی ماوەی یاسایی سەرۆکایەتی مسعود بارزانی، پەرلەمان بە بڕیارێک دوو ساڵی تری بۆ درێژ کردەوە. لە ساڵی ٢٠١٥یش ناکۆکی لەسەر بەردەوامبوونی لە پۆستەکەدا بووە هۆی قەیرانێکی سیاسی و پەرلەمانی. ئەم ڕووداوانە وانەیەکی گرنگیان هەیە: دەسەڵات دەبێت بە یاسا سنووردار بکرێت، نەک یاسا بەپێی پێویستیی دەسەڵات بگۆڕدرێت. ئەمڕۆش کاتێک کابینەی نوێ دروست نابێت و دامەزراوەکان بە تەواوی کار ناکەن، نابێت ئەم دۆخە ببێتە شێوازێکی ئاسایی لە حکومڕانی.

ڕۆڵی سەرۆکی هەرێم: نێچیرڤان بارزانی وەک سەرۆکی هەرێم نابێت تەنها لە کاتی قەیراندا دروشمی یەکڕیزی بکات؛ دەبێت بە کردار نیشان بدات کە سەرۆکی هەرێمە، نە بەرگری لە بەرژەوەندیی هیچ لایەنێکی سیاسی. یەکڕیزی ئەوە نییە کە هەمووان ملکەچی دەسەڵات بن؛ یەکڕیزی ئەوەیە هەموو لایەنەکان لەبەردەم یاسا یەکسان بن و هیچ حزبێک خۆی بە خاوەنی هەرێم نەزانێت.

دەرئەنجام: کوردستان بە دروشمی یەکڕیزی ناپارێزرێت، بە یەکخستنی دامەزراوەکان، دادپەروەری، دیموکراسی و ڕێزگرتن لە دەنگی خەڵک دەپارێزرێت. ئەگەر بەڕاستی دژایەتی دوو ئیدارەیی دەکەن، دەبێت دەست لە مۆنۆپۆڵکردنی دامەزراوەکان هەڵبگرن و ڕێگە بدەن دامەزراوە ئەمنییەکان لە خزمەتی یاسا و هاووڵاتیاندا بن، نە لە خزمەتی بەرژەوەندیی حزبی. کوردایەتی بە پاراستنی کورسی ناپێورێت؛ بە پاراستنی مافی خەڵک دەسەلمێندرێت، و یەکڕیزی بە قسە نا، بە کردار دەسەلمێندرێت.