دەسەڵات لە بەرچاو گەلەکەی خۆیدا دوژمنایەتی ڕۆژئاوا دەکات، لەگەڵ ئەوەشدا نەوەکانیان دەنێرێتە ئەوێ بۆ ئەوەی داهاتووی خۆیان بنیات بنێن.
ئاهورا هەورامی
ئەم دیاردەیە ئاماژەیە بۆ "دوو ستاندارد" یان "شیزۆفرینیای سیاسی" لە هەندێک ڕژێمی تۆتالیتاری یان لە نوخبەی دەسەڵاتداردا.
کە پارادۆکسێکی کۆمەڵایەتی و سیاسی دووبارەبووەوە بە درێژایی مێژوو.
لێرەدا شیکارییەک بۆ ئەم دۆخە لە چەند گۆشەیەکەوە دەخەینەڕوو:
ڕەهەندەکانی دژایەتی لە گوتار و ڕەفتاردا
• بەکارهێنانی ناوخۆیی: دوژمنایەتی بەرامبەر ڕۆژئاوا وەک "ئامرازێکی کۆکردنەوە" و بۆ لادانی قەیرانە ناوخۆییەکان بۆ سەر دوژمنێکی وەهمی دەرەکی بەکاردەهێنرێت.
• دەستەبەرکردنی ئایندە: ڕۆژئاوا وەک ژینگەیەکی سەلامەت (لە ڕووی سیاسی و یاساییەوە) بۆ پاراستنی سەروەت و سامان و نەوەکانی داهاتوو سەیر دەکرێت.
• کوالیتی پەروەردە: دانپێدانانی ناڕاستەوخۆ بە باڵادەستی دامەزراوە پەروەردەییەکانی ڕۆژئاوا سەرەڕای ئیدانەکردنی بەهاکانیان بە ئاشکرا.
• وەبەرهێنانی دارایی: سپیکردنەوەی پارە یان وەبەرهێنان لە خانووبەرە و بازاڕەکانی ڕۆژئاوا بۆ دڵنیابوون لە سەقامگیری دارایی.
هۆکارە بنەڕەتییەکانی ئەم ڕەفتارە
1- بێمتمانەیی بە سیستەمی خۆجێی: دەسەڵاتداران ئاگاداری ناسکی ئەو سیستەمەن کە دروستیان کردووە، بۆیە بەدوای "پلانی بی"دا دەگەڕێن بۆ منداڵەکانیان.
2- بەرگری کۆمەڵایەتی: خواستی پێدانی "پراستیژ"ی بڕوانامەی ڕۆژئاوایی بە منداڵان ی بەرپرسی گەندەڵ بۆ ئەوەی دواتر بتوانن پۆستی سەرکردایەتی وەربگرن.
3. هەڵهاتن لە ئایدۆلۆژیا: سەپاندنی سنووردارکردنی توند بەسەر خەڵکدا لە کاتێکدا بنەماڵەی دەسەڵاتدار چێژ لە ئازادییەکانی شێوازی ژیانی ڕۆژئاوایی وەردەگرێت.
کاریگەرییە کۆمەڵایەتییەکان
• لەدەستدانی متمانە: وەرینی متمانە کاڵبوونەوە لە نێوان خەڵک و دەسەڵاتدا کاتێک ئەم دژایەتیانە ئاشکرا دەبن (بۆ نموونە لە ڕێگەی سۆشیال میدیاوە).
• بێزاری گشتی: هاوڵاتیان هەست دەکەن قوربانیدانەکان (بەهۆی سزاکان یان ململانێ) تەنها دەکەوێتە سەر شانیان.وە هەست دەکەن کە لە وڵاتێک دەژین ئەرکیان هەیەو مافیان نیە .
• فراوانکردنی کەلێنی چینایەتی: سەرهەڵدانی چینێکی دەسەڵاتدار کە بە نهێنی "ڕۆژئاوایی" دەکات و لە هەمان کاتدا "نەریت" بەسەر جەماوەردا دەسەپێنێت.
نووسینی :- ئاهورا هەورامی
