سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند کە جەنگی لەگەڵ ئێران «بەم زووانە کۆتایی دێت»، بەبێ ئەوەی ڕوون بکاتەوە چۆن، لە کاتێکدا نێوەندگیرانی قەتەری گەڕانەوە تاران بۆ پاڵپەڕکردنی ڕێککەوتنێکی ئاشتی کە ئێران و ئەمریکا لەسەری گفتوگۆ دەکەن. هاوکات سەرکردەی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا، ئەدمیراڵ براد کووپەر، دووپاتی کردەوە کە هێزی دەریایی ئێران لەناو براوە و ڕێگاکانی کەشتیوانی باشووری تەنگەباڵغی هورمز سەلامەت و کراوەن.
ئەم ڕاگەیاندنانە لە کاتێکدان کە ئێران بانگەشەی ئەوە دەکات شەش کەشتی بازرگانی لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا لەم ڕێگا باشوورییەدا تووشی مینە دەریاییەکان بوونە، و هێزی دەریایی بەریتانیا پشتڕاستی کردەوە کە هێرشێک کراوەتە سەر یەک کەشتی لەو ناوچەیە. لە لایەکی دیکەوە، ئێران هێشتا وەڵامی نامەی جێگری سەرۆک مایک ڤانس بۆ محسەن ڕەزایی، کەسایەتی باڵای ڕژێمی تیرۆریستی ئێران، نەداوەتەوە، بەپێی میدیاکانی ئێران. ترەمپ ڕەتی کردەوە کە پەیوەندیی ڤانس بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکانی ئاشتی فراوان بێت و ڕایگەیاند کە تەنها بۆ گەیاندنی یارمەتیی پزیشکی بۆ ناو ئێرانە.
خاڵە گرنگەکان
- ترەمپ ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند کە جەنگی لەگەڵ ئێران «بەم زووانە کۆتایی دێت»، بەڵام هیچ وردەکارییەکی نەخستەڕوو.
- نێوەندگیرانی قەتەری گەڕانەوە تاران بۆ پاڵپەڕکردنی ڕێککەوتنێکی ئاشتی کە ئێران و ئەمریکا لەسەری گفتوگۆ دەکەن.
- ئەدمیراڵ براد کووپەر، سەرکردەی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا، دووپاتی کردەوە کە هێزی دەریایی ڕژێمی تیرۆریستی ئێران لەناو براوە و ڕێگاکانی کەشتیوانی باشووری تەنگەباڵغی هورمز سەلامەت و کراوەن.
- ئێران بانگەشەی ئەوە دەکات شەش کەشتی بازرگانی لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا لە ڕێگا باشوورییەکەدا تووشی مینە دەریاییەکان بوونە، و هێزی دەریایی بەریتانیا هێرشێکی سەر یەک کەشتی پشتڕاست کردەوە.
- ئێران هێشتا وەڵامی نامەی جێگری سەرۆک مایک ڤانس بۆ محسەن ڕەزایی نەداوەتەوە، بەپێی میدیاکانی ئێران.
- ترەمپ ڕەتی کردەوە کە پەیوەندیی ڤانس بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکانی ئاشتی فراوان بێت و ڕایگەیاند کە تەنها بۆ گەیاندنی یارمەتیی پزیشکی بۆ ناو ئێرانە.
- بەپێی سەنتەری بازرگانی دەریایی بەریتانیا، لە مانگی ئۆکتۆبەردا زیاتر لە ٣٠ هێرش لە تەنگەباڵغی هورمز، کەنداوی عومان یان کەنداوی فارس تۆمار کراوە، کە زۆرترین ژمارەیە لە جەنگەکەدا.
- جەنگەکە ئەم هەفتەیە تێپەڕی هەشت مانگ بوو، کە لە ٢٨ی شوبات دەستی پێکردووە، و لەو کاتەوە ١٤٥ ڕووداو تۆمار کراوە.
وردەکارییەکان
بەپێی سەنتەری بازرگانی دەریایی بەریتانیا کە پشتگیری لەلایەن هێزی دەریایی شاهانە دەکرێت، لە مانگی ئۆکتۆبەردا زیاتر لە ٣٠ هێرش لە تەنگەباڵغی هورمز، کەنداوی عومان یان کەنداوی فارس تۆمار کراوە. ئەمە دوو ئەوەندەی هێرشەکانی مانگی ئەیلوولە و تەنها مانگی ئازار، کە یەکەم مانگی جەنگەکە بوو، ٣٠ هێرشی تۆمار کردووە. سەنتەرەکە تەنها ئەو هێرشانە دەژمێرێت کە لەلایەن کەشتییە پشتڕاستکراوەکانەوە ڕاپۆرت کراوەن.
جەنگەکە لە ٢٨ی شوبات دەستی پێکردووە و ئەم هەفتەیە تێپەڕی هەشت مانگ بوو. لەو کاتەوە ١٤٥ ڕووداو تۆمار کراوە. سەنتەرەکە ڕوونی نەکردووەتەوە کێ ئەو پڕۆژەکیلانەی تەقاندووەتەوە کە کەشتییەکانیان لێداوە، بەڵام زۆربەی هێرشەکان لەلایەن ڕژێمی تیرۆریستی ئێرانەوە هاتوون، و گاردی شۆڕشی ئێران زۆرجار بەرپرسیارێتی هێرشەکانی لە ئەستۆ دەگرێت.
لە ٦ی تەممووزەوە، ٥٩ لە ٨١ هێرشی پڕۆژەکیل بۆ سەر کەشتییەکان لە ناوچەی تەنگەباڵغی هورمز لە ڕێگا باشوورییەکەدا بوون. ئەمریکا پاڵپشتی ڕێگا باشوورییەکە دەکات و بەکاری دەهێنێت بۆ ڕێنمایی تانکەرەکانی نەوت لە کەنداوی فارسەوە، لە کاتێکدا ئێران ڕێگاکە بە نایاسایی دەزانێت و دەڵێت کەشتییەکان دەبێت بە ڕێگا باکوورییەکە بڕۆن، لەگەڵ کەناری ئێراندا.
لە پەیوەندییەکی جیاوازدا، هۆسییەکانی یەمەن ڕۆژی هەینی دوو مووشەکیان ئاراستەی کۆشکی سەرۆکایەتی لە عەدەن کرد، بەپێی بەرپرسێکی پۆلیس کە بە ئاژانسی فەرەنسا پرێسی ڕاگەیاند. ئەمەش دوای ئەوە هات کە هێزەکانی سعودیە ڕایانگەیاند هێرشێکی گرووپەکەیان لەسەر شانشینی کەنداو ڕێگری لێ کراوە. عەدەن، کە شوێنی حکوومەتی ناسراو بە نێودەوڵەتی و پشتگیریکراو لەلایەن سعودیە، لە دوای ئەوەی شەڕی ناوخۆی یەمەن لە تەممووزدا دووبارە هەڵگیرسایەوە، چەندین جار کراوەتە ئامانج.
دوو شایەتحاڵ بە ئاژانسی فەرەنسا پرێسیان ڕاگەیاند کە ئەمبولانسیان بینیوە کە دەچوونە ناو کۆشکی سەرۆکایەتی لە عەدەن دوای ڕووداوەکە، و پێشتر دانیشتووان و ڕۆژنامەنووسێکی ئەو ئاژانسە دوو تەقینەوەیان لە شارەکە بیستووە. هۆسییەکان کە پایتەختی سەنعایان لە باکوور کۆنترۆڵ دەکەن، دواترین جار ڕۆژی چوارشەممە هێرشیان کردە سەر دەوروبەری فڕۆکەخانەی عەدەن دوای ئەوەی ڕایانگەیاند کە ئامانجی بنکەیەکی دەریایی و کامپێکی سەربازییان گرتووە.
Rudaw 24 - International News Network
Stay with Rudaw 24 for the latest global news.
