لە کاتێکدا شەڕی ئەمریکا و ڕژێمی تیرۆریستی ئێران زیاتر لە شەش مانگە بەردەوامە، عەباس عەرەقچی وەزیری دەرەوەی ئەم ئێران ڕایگەیاند کە هێشتا بڕیاری نەداوە بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکا. ئەم ڕاگەیاندنە لە کاتێکدایە کە سەرۆکی ئەمریکا هەڕەشەی کردووە کە تەنگاوی هۆرمز بکات بە خاکی ئەمریکا. تڕهمپ دهڵێ، چاوهڕێ بکهن، هۆرمۆز دهبێته خاکی ئهمهریکا، مهبهستیهتی داگیری دهکات!
خاڵە گرنگەکانی گرژیهکانی هۆرمۆز، له ماوهچی چهند کاتژمیری ڕابردوو له ڕووداو٢٤
- عەباس عەرەقچی وەزیری دەرەوەی ڕژێمی ئێران لە ڕاگەیاندنێکدا لە تێلەگرام ڕایگەیاند کە ئێران هێشتا بڕیاری نەداوە بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکا.
- عەرەقچی ڕایگەیاند کە پەیامنێران لە قەتەر و پاکستانەوە لەگەڵ ئێران لە پەیوەندیدان، بەڵام ئەمە بە واتای گفتوگۆ نایەت.
- وەزیری دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند کە ئێران بە هاوکاری عومان کار لەسەر دیاریکردنی ڕێگای نوێ بۆ هاتوچۆی کەشتییەکان لە تەنگاوی هۆرمز دەکات.
- دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە وتارێکدا لە نیویۆرک ڕایگەیاند کە دوای شکستی ئێران، تەنگاوی هۆرمز وەک خاکی ئەمریکا ڕادەگەیەنێت.
- کازیم غەریبابادی جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران لە وەڵامدا ڕایگەیاند کە تەنگاوی هۆرمز هی ئێرانە و بە ئێرانی دەمێنێتەوە.
- بەرپرسانی هەریەک لە وڵاتانی ئیمارات و ئەمریکا ڕەخنەیان لە هێرشەکانی ڕژێمی تیرۆریستی ئێران بۆ سەر کەشتییە بازرگانییەکان لە تەنگاوی هۆرمز گرت.
- ڕژێمی تیرۆریستی ئێران پەنای بردووەتە بەر هەڕەشە و ڕەفتارە تیرۆریستییەکان بۆ ڕاگرتنی هاتوچۆ لە تەنگاوی هۆرمز.
وردەکارییەکان
عەباس عەرەقچی وەزیری دەرەوەی ڕژێمی تیرۆریستی ئێران لە ڕاگەیاندنێکدا لە تێلەگرام ڕایگەیاند کە هێشتا بڕیاری نەداوە بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکا. ئەم ڕاگەیاندنە دوای وتارەکەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا دێت کە لە ئەکادیمیای پۆلیس لە لۆنگ ئایلەند لە نیویۆرک ڕایگەیاند: «دوای ئەوەی بەسەر ئێراندا سەردەکەوین، زۆر بە زوویی تەنگاوی هۆرمز وەک خاکی ئەمریکا ڕادەگەیەنم. ئێمە گەمارۆکەمان هەیە، هیچ کەشتییەک ناتوانێت تێپەڕێت مەگەر ئێمە ڕێگە بدەین.»
لە وەڵامی ئەم وتانەی ترەمپدا، کازیم غەریبابادی جێگری وەزیری دەرەوەی ڕژێمی تیرۆریستی ئێران لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس نووسی: «تەنگاوی هۆرمز ناتوانرێت بە توویت یان بە فڕۆکەهەڵگر یان بە فەرمان یان بە وتاری هەڵبژاردنەکان بگیردرێت. ئێران لە هەڕەشەکان ناترسێت و بەرامبەر دەربرینی هێز چۆک نادات.» هەروەها غەریبابادی ئەوەی خستەڕوو کە تەنگاوی هۆرمز «هی ئێرانە، ئێستا هی ئێرانە و دەمێنێتەوە» و زیادیشی کرد کە ئەم تەنگاوە تەنها بە فەرمانی ئێران دادەخرێت و دەکرێتەوە.
عەباس عەرەقچی وەزیری دەرەوەی ڕژێمی تیرۆریستی ئێران لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ هەواڵی شارەرا ڕایگەیاند کە ئێران بە شێوەیەکی جیا لەگەڵ عومان کار لەسەر پرۆسەیەکی تەکنیکی دەکات بۆ دامەزراندنی ڕێگای نوێ بۆ هاتوچۆی کەشتییەکان لە تەنگاوی هۆرمز. ئەو وتی: «ئەو ڕێگایانەی پێشتر بوون چیتر کارانەکەن و دەبێت ڕێگای نوێ دیاری بکرێت. ئێمە ئێستا کاری لەسەر ڕێگایەکی کاتی دەکەین کە لە قۆناغەکانی داهاتوودا دەبێتە ڕێگای کۆتایی.» هەروەها ئەو وتی کە بەردەوامی هاتوچۆ لە تەنگاوی هۆرمز بەندە بە جێبەجێکردنی مەرجەکانی ئەمریکا.
لە لایەکی دیکەوە، وڵاتی ئیمارات ڕەخنەی لە ڕژێمی تیرۆریستی ئێران گرت دوای ئەوەی هێرشی کردە سەر دوو کەشتییەکەی لە کاتی گەشتەکەیان لە تەنگاوی هۆرمز. بە گوێرەی ڕاپۆرتی فۆکس نیوز، هێرشەکان بە «بێ مەبەست» وەسف کراون و هیچ بریندارێکیان لێ نەکەوتووەتەوە. هەروەها کۆمپانیای ئەدنۆک ڕایگەیاند کە کەشتییەکی دیکەی کۆمپانیاکە لە تەنگاوی هۆرمز هێرشی کراوەتە سەر.
ڕژێمی تیرۆریستی ئێران لە مانگی شوباتەوە لە شەڕدایە لەگەڵ ئەمریکا و ئیسرائیل، دوای ئەوەی ئەم هێزانە شەڕیان لەگەڵ ئێران دەستپێکرد. هەرچەندە ڕێککەوتنێک لە مانگی حوزەیران لە پاکستان واژۆ کرا، بەڵام عەرەقچی ڕەخنەی لە ئەمریکا گرت کە بەرپرسە لە گەڕانەوەی توندوتیژی و وتی کە دەبێت ڕێگای نوێ بۆ دەرچوون لە ململانێکە دیاری بکرێت. لەم ماوەیەدا ئەمریکا گەمارۆی بازرگانی و دەریایی بەسەر ڕژێمی تیرۆریستی ئێران سەپاندووە بۆ زیادکردنی فشارە ئابوورییەکان.
Rudaw 24 - International News Network
Stay with Rudaw 24 for the latest global news.