ڕووداوەکانی ئەم دواییەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جارێکی دیکە تیشکیان خستۆتە سەر تۆڕی ئاڵۆزی هاوپەیمانی و دوژمنان کە تایبەتمەندی ناوچەکەن. هێرشی حەماس بۆ سەر ئیسرائیل کە بە شێوەیەکی کارەساتبار بووە هۆی گیانلەدەستدانی زیاتر لە هەزار هاوڵاتی ئیسرائیلی، ژمارەیەکی زۆر پەنجەی بۆ ئێران ڕاکێشاوە کە لایەنگرێکی ناسراوی گرووپە چەکدارییە جیاوازەکانی ناوچەکەیە و لە نێویاندا حەماس. بەڵام لەگەڵ پەرەسەندنی دۆخەکە و چڕکردنەوەی هێزی ئیسرائیل لەسەر باکووری غەززە، پرسیاری ئه‌وه‌ ده‌کرێ، ڕژێمی ئێران ئێستا چی دەکات؟ ته‌نها به کوشتدانی خه‌ڵکی فه‌له‌ستینیه‌.

پەیوەندی ئێران لەگەڵ حەماس بۆ دەیان ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە. پەیوەندییەکە ڕەگ و ڕیشەی لە دژایەتییەکی هاوبەشی بوونی ئیسرائیل و خواستی یەکتر بۆ تەحەدای کاریگەرییەکانی ڕۆژئاوا لە ناوچەکەدا هەیە. بەدرێژایی ساڵان، ئێران تۆمەتبار کراوە بەوەی پاڵپشتی دارایی، سەربازی و لۆجستیکی بۆ حەماس کردووە، تۆمەتێک کە تاران نە بە تەواوی دانی پێدا ناوە و نە بە تەواوی ڕەتی کردووەتەوە.

ئەم جۆرە پشتیوانییە لە نەخشێکی گەورەتری سیاسەتی دەرەوەی ئێران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەگونجێت، کە زۆرجار ئەکتەرە نادەوڵەتییەکانی وەک حزبوڵڵا لە لوبنان و میلیشیا شیعەکانی جۆراوجۆر لە عێراق، بۆ پێشخستنی ئامانجە ناوچەییەکانی کەڵکی وەرگرتووە.

 

بەڵام پەیوەندی نێوان ئێران و حەماس بێ ئاڵۆزیی نییە. بۆ نموونە شەڕی ناوخۆی سوریا هاوپەیمانییەکەی ئەوانی گرژ کرد، چونکە حەماس خۆی لە ڕژێمی بەشار ئەسەد کە هاوپەیمانی ئێران بوو دوورخستەوە. بەڵام دوژمنایەتی هاوبەش بەرامبەر ئیسرائیل بەردەوام ئەوانی ڕاکێشاوەتەوە بۆ یەکڕیزی.

 

وەڵامدانەوەی ئیسرائیل و داهاتووی باکووری غەززە

ئیسرائیل بە هێزە سەربازییە ترسناکەکەیەوە، ئێستا سەرنجی خۆی لەسەر باکووری غەززە چڕکردووەتەوە، کە قەڵایەکی ستراتیژییە بۆ حەماس. قەبارە و چڕی تۆڵەسەندنەوەی ئەگەری ئیسرائیل نیگەرانی جددی لەبارەی قوربانیانی مەدەنی و سەقامگیری گشتی ناوچەکە دەوروژێنێت.

ئەوەی گه‌مه‌یی ڕژێمی ئێران لەم کاتەدا ده‌یکه‌ین، شتێکی خه‌راپه‌ و ته‌نها گه‌لی جوله‌که‌ و فه‌له‌ستینی پێ ده‌سوتێنن، که زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی ده‌بنه‌ قوربانی خه‌ڵکی مه‌ده‌نین،   پشتگیرییەکانی ڕژێمی ئێران بۆ حەماس د ئاگری شه‌ڕ له‌ ناوچه‌که‌ زۆرتر ده‌کات،  ئەمە کردەوەیەکی هاوسەنگی ناجێگیرە بۆ تاران، چوونکه ڕژێمی ئێران توانای ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆی ئیسرائیلی نییه.  

له ئێستادا که شه‌ڕێکی گه‌وره‌ له ناوچه‌که‌ هه‌یه‌، ئیسرائیل حه‌ماس وه‌ک داعش سه‌یرده‌کات، ئه‌وه‌ش کێشه‌کان سه‌ختر ده‌کات. به کورتی به کوردی، ئیسرایل به‌ ئاسانی له هێرشه‌که‌ی حه‌ماس خۆش نابێت و دوای هێرشه‌کانی ئیسرایل بۆ سه‌ر حه‌ماس، دوورنییه گڕی شه‌ڕ ئێرانیش بسووتێنێ.

 

وێنه‌ی بی بی سی، باکووری غه‌زه‌