ژن و بزووتنەوەی ئایندە: لە پەراوێزەوە بۆ ناوەندی گۆڕانکارییە مۆدێرنەکان

ژن و بزووتنەوەی ئایندە: لە پەراوێزەوە بۆ ناوەندی گۆڕانکارییە مۆدێرنەکان

سارا عەزیزی 

لە مێژووی کلاسیکیدا، زۆرجار وەک "پاشکۆ" یان "پاڵپشت" سەیری ژن کراوە لە بزووتنەوەکاندا، بەڵام لە ئێستادا و بۆ ئایندە، ئەم هاوکێشەیە گۆڕانکاری ڕادیکاڵی بەسەردا هاتووە. ژن لە بزووتنەوەی ئایندەدا تەنیا بەشدار نییە، بەڵکو ناوەڕۆک و جەمسەری سەرەکییە کە پێناسەی مۆدێرنیتە و پێشکەوتوخوازی دەکات.
گۆڕانی چەمکی سەرکردایەتی (Leadership Shift)
بزووتنەوەکانی ئایندە بەرەو سیستمێکی ئاسۆیی (Horizontal) دەڕۆن نەک هەرەمی. ژنان بەهۆی توانای بەهێزیان لە دروستکردنی پەیوەندی، کارکردنی بەکۆمەڵ و "هێزی نەرم"، باشتر دەتوانن ڕابەرایەتی ئەم جۆرە بزووتنەوانە بکەن. سەرکردایەتی ژن لە ئایندەدا تەنیا فەرماندان نییە، بەڵکو دروستکردنی هۆشیاری و کۆدەنگییەکی کۆمەڵایەتییە کە توانای تێپەڕاندنی قەیرانە گەورەکانی هەیە.
تەکنەلۆژیا وەک چەکی یەکسانی
فەزای دیجیتاڵ و پێشکەوتنی تەکنەلۆژی، ئەو دیوارە فیزیکییانەی تێکشکاند کە پێشتر ڕێگر بوون لە بەشداری ژنان. لە بزووتنەوە مۆدێرنەکاندا، ژنان لە ڕێگەی داهێنانی تەکنەلۆژی، بەڕێوەبردنی کەمپەینە جیهانییەکان و بەکارهێنانی سۆسیال میدیا وەک سەکۆیەک بۆ دادپەروەری، توانیویانە گوتارێکی نوێ دروست بکەن. ژنی مۆدێرن چیتر چاوەڕێی "مۆڵەت" ناکات بۆ قسەکردن، بەڵکو خۆی سەکۆکە دادەمەزرێنێت.
دروشمی "ژن" وەک ڕێگەیەک بۆ ڕزگاری گشتی
ئەزموونی بزووتنەوەی "ژن، ژیان، ئازادی" سەلماندی کە داواکارییەکانی ژنان چیتر داوایەکی "کەرتی" و سنووردار نین. کاتێک ژن داوای مافەکانی دەکات، لە ڕاستیدا هێرش دەکاتە سەر بنەماکانی دیکتاتۆریەت، پیاوسالاری و کۆنەپەرستی. بۆیە، بزووتنەوەی ئایندە ئەگەر "ژن-تەوەر" نەبێت، ناتوانێت بانگەشەی مۆدێرن بوون بکات. ئازادی ژن دەبێتە پێوەری ئازادی هەموو کۆمەڵگە.
 ڕووبەڕووبوونەوەی عەقڵیەتی کۆنەپەرست
بزووتنەوەی ئایندە بزووتنەوەیەکی مەعریفییە. ژنان بەهۆی ئەوەی زیاترین ستەمیان لێکراوە لە ژێر سایەی سیستەمە تەقلیدییەکاندا، گەورەترین پاڵنەریان هەیە بۆ گۆڕینی بنەڕەتی ئەو سیستەمانە. ئەوان وەک هێزێکی پێشکەوتوو، نەک تەنیا بۆ مافی خۆیان، بەڵکو بۆ چەسپاندنی بەهاکانی وەک عەلمانیەت، دیموکراسی و مافی مرۆڤ دەجەنگن.
ئایندە :
بزووتنەوەی ئایندە، بزووتنەوەیەکە کە تێیدا ژن بوون یەکسانە بە پێشکەوتووخوازی . هیچ گۆڕانکارییەکی ڕاستەقینە لە کوردستان و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهاندا ڕوونادات ئەگەر ژنان لە ناوەندی بڕیاردان و داڕشتنی ستراتیژدا نەبن. ژن وەک هێزێکی مۆدێرن، ئەو کلیلەیە کە دەتوانێت دەرگای پاشەڕۆژێکی ئازادتر و دادپەروەرتر بکاتەوە. بزووتنەوەیەک کە ڕەنگی ژنی پێوە نەبێت، بزووتنەوەیەکی ناتەواوە و ناتوانێت بەرگەی تەوژمەکانی سەدەی بیست و یەک بگرێت.