ناوەندی هەواڵگری و زانیاری نیشتمانی

ناوەندی هەواڵگری و زانیاری نیشتمانی 
بە کورتکراوەی دەبێت بە  ( n.i.ic )( National Intlligence and Information  Center )
بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان 

ناوەندی هەواڵگری و زانیاری بەرپرسە لە کۆکردنەوەی زانیاری هەواڵگری لە دەرەوەی سنوورەکانی کوردستان ، چاودێریکردنی هەڕەشە دەرەکییەکان، و پاراستنی بەرژەوەندییە گشتیەکان لە ئاستی ناو خۆو دەرەوە .ئەم ناوەندە ڕاستەوخۆ لە لایەن سەرپەرشتیاری گشتی یەوە سەرپەرشتی دەکرێت و چەندین ئەرکو بەرپرسیارەتی لە ئەستۆیە و چەندین یەکەی جیاجیای هەیە .
ناوەندەکە لە چەندین یەکە پێکهاتووە، لەوانە:
- یەکەی هەواڵگری: بەرپرسە لە کۆکردنەوە و شیکردنەوەی زانیارییەکان.
یەکەی کردەوە: بەڕێوەبردنی ئۆپەراسیۆنە نهێنییەکان
یەکەی تەکنیکی: پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو بۆ کۆکردنەوەی زانیاری.
- یەکەی کارگێڕی: بەڕێوەبردنی کاروباری ناوخۆیی ناوەندەکە.
- یەکەی تایبەتی سەربازی بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنەکان .
ئەرکە سەرەکییەکانی (n.i.ic ) بریتین لە:
* کۆکردنەوەی هەواڵگری ستراتیژی و سەربازی
*دژە سیخوڕی و پاراستنی زانیارییە هەستیارەکان
*بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزم و تاوانی ڕێکخراوو ئەو فکرو ئاییدۆلۆژیانەی زەرەر بە فەرهەنگ و نەتەوەو نیشتمان دەگەیەنن.
*کارکردن بۆ بەرژەوەندییە نیشتمانی و نەتەوەیی وئابووری و دیپلۆماسییەکانی کوردستان
شێوازی کارکردن
میکانیزمی کارکردنی ناوەندی هەواڵگری و زانیاری :
* کۆکردنەوەی زانیاری لە ڕێگەی سەرچاوە مرۆییەکانەوە (کەسی و بریکارەکان )
* چاودێریکردن و شیکردنەوەی پەیوەندییە ئەلیکترۆنییەکان.
* بەکارهێنانی وێنەی سەتەلایت و فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان
* شیکردنەوەی زانیارییە وەرگیراوەکان لە سەرچاوە گشتییەکانەوە.
*سایبەر هەواڵگری : نفوزکردن بۆ سیستەمە کۆمپیوتەرییەکان و تۆڕەکان.
(n.i.i.c ) لە ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکاندا بەشداری دەکات،و هاوکات ئۆپەراسیۆنی سەربازی بۆ کاتە پێویستەکان ئەنجام دەدات و یەکەی تایبەتی پاراستنی نیشتمان S.H.D.U (Special Homeland Defense Unit )  سەربەم ناوەندەیە .
یەکەی تایبەتی پاراستنی نیشتمان  : 
کارمەندانی ئەم ناوەندە ڕهێنراوو چالاکو بەتوانان لە ڕوی ڕاهێنانی سەربازی و هەواڵگگری و کۆکردنەوەی زانیاری و سودلە پێشکەوتۆترین تەکنۆلۆژیای سەربازی و هەواڵگری وەردەگرن . سەرجەم ناوەندەکانی تر هاوکاری ئەم ناوەندە دەکەن و باڵاترین ناوەندی بزووتنەوەی ئایندەی کوردستانە .
* ناوەندی هەواڵگری و زانیاری ئەم یەکە تایبەتەیهەیە بە ناوی یەکەی پاراستنی نیشتمان کە بەرپرسە لە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنە نهێنی و هەواڵگریەکان . ئەم یەکەیە کارەکانی بریتی یە لە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی تایبەت و پاراستنی بەرژەوەندە نیشتمانیەکان لە ناوخۆو دەروە. 
پێناسە و ئامانج
دەزگای هەواڵگری دامەزراوەیەکە بۆ:
• کۆکردنەوەی زانیاری
• شیکاری زانیاری
• پێشبینیکردنی ڕووداوەکان
• پاراستنی نهێنییەکان
• دەستنیشانکردنی مەترسی
٢. جۆرەکانی هەواڵگری
أ. هەواڵگری کراوە (OSINT - Open Source Intelligence)
• هەواڵی گشتی لە: 
o ڕاگەیاندنەکان (ڕۆژنامە، تەلەفزیۆن)
o سۆشیال میدیا
o بەڵگەنامە فەرمییەکان
o لێکۆڵینەوە ئەکادیمی
o ئامارە حکومییەکان
ب. هەواڵگری مرۆیی (HUMINT - Human Intelligence)
• زانیاری لە ڕێگەی کەسانەوە: 
o چاوەدێران لەناو ڕێکخراوی دژمن
o سەرچاوە نهێنییەکان
o چاوپێکەوتن
o پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان
ج. هەواڵگری تەکنیکی (TECHINT)
• گوێگرتن لە پەیوەندییەکان (SIGINT)
• وێنەی دوورەدەست (IMINT)
• ئاگاداری ئەلیکترۆنی (ELINT)
• سایبەری هەواڵگری (CYBINT)
د. هەواڵگری ئابووری/کۆمەڵایەتی
• شیکاری بازاڕ
• هەڵسەنگاندنی دۆخی کۆمەڵایەتی
• خوێندنەوەی ئابووری
٣. پێکهاتەی دەزگا
سێ بەشی سەرەکی:
أ. بەشی کۆکردنەوە (Collection)
ئەرکەکانی:
• بەدواداچوونی سەرچاوەکان
• کۆکردنەوەی زانیاری خاو
• هەڵسەنگاندنی سەرچاوەکان
• پارێزگاری لە چاوەدێران
پێکهاتە:
• تیمی OSINT (٣-٥ کەس)
• تیمی HUMINT (٥-١٠ کەس)
• تیمی تەکنیکی (٢-٥ کەس)
ب. بەشی شیکاری (Analysis)
ئەرکەکانی:
• پێداچوونەوەی زانیارییەکان
• دۆزینەوەی پەیوەندی
• نووسینی ڕاپۆرت
• پێشبینیکردن
پێکهاتە:
• شیکارگەرە ڕەسەنەکان (٥-١٠ کەس)
• پسپۆڕی شوێنی جوگرافی
• شیکارگەری ئابووری
• شیکارگەری سیاسی
ج. بەشی چالاکی (Operations)
ئەرکەکانی:
• بەڕێوەبردنی چاوەدێران
• ئۆپەراسیۆنە نهێنییەکان
• پاراستنی دژە-هەواڵگری
• ئاسایشی زانیاری
پێکهاتە:
• ئۆفیسەرە چالاکەکان (٥-٨ کەس)
• تیمی پاراستنی نهێنی (٣-٥ کەس)
٤. هەنگاوەکانی دامەزراندن
قۆناغی ١: پلاندانان (١-٣ مانگ)
أ. دیاریکردنی ئامانج:
• چی دەتەوێت بزانیت؟
• دژمنەکانت کێن؟
• مەترسییەکان چین؟
• چارەسەرە داهاتووەکان چین؟
ب. دابەشکردنی سەرچاوەکان:
• چەند کەست هەیە؟
• چەند پارەت هەیە؟
• چ ئامێرێکت هەیە؟
ج. دیاریکردنی پێویستی:
• چ زانیاریەکت پێویستە؟
• چەند بەخێرایی؟
• چەند وردی پێویستە؟
قۆناغی ٢: دروستکردنی بنکە (٢-٤ مانگ)
أ. شوێنی کار:
• ژووری پارێزراو
• سیستەمی ئاسایشی باش
• تەکنەلۆژیای پێویست
• ئینتەرنێتی پارێزراو (VPN)
ب. ئامێرەکان:
• کۆمپیوتەری تایبەت
• سیستەمی بایگانیکردن
• نەرمەواڵەی شیکاری
• ئامێری پەیوەندی پارێزراو
ج. سیستەمی زانیاری:
• بنکەی داتا (Database)
• سیستەمی وەشانکردن
• ڕێکاری بایگانی
• سیستەمی دەستڕاگەیشتن
قۆناغی ٣: هەڵبژاردن و ڕاهێنان (٣-٦ مانگ)
تایبەتمەندی کەسانی پێویست:
✓ دڵسۆزی بێ گومان
✓ زیرەکی بەرز
✓ توانای شیکردنەوە
✓ توانای نهێنی پاراستن
✓ بێلایەنی
✓ پسپۆڕی لە بوارەکەیدا
ڕاهێنانی پێویست:
• چۆنیەتی کۆکردنەوەی زانیاری
• شیکاری داتا
• نووسینی ڕاپۆرت
• پاراستنی ئاسایش
• ناسینەوەی نارەوایی
• دەروونناسی مرۆیی
• تەکنەلۆژیای دیجیتاڵی
قۆناغی ٤: دروستکردنی پڕۆسە (١-٢ مانگ)
أ. زنجیرەی کۆکردنەوە:
پرسیار → گەڕان → کۆکردنەوە → پشکنین → تۆمارکردن
ب. زنجیرەی شیکاری:
زانیاری خاو → شیکردنەوە → دۆزینەوەی پەیوەندی →نووسینی ڕاپۆرت → پێشکەشکردن
ج. زنجیرەی بڵاوکردنەوە:
ڕاپۆرت → پشکنین → پەسەندکردن → گەیاندن بە بڕیاردەر
٥. پرەنسیپە بنەڕەتییەکان
أ. پاراستنی نهێنی (OPSEC)
• هەموو شتێک بە نووسراو
• دەستڕاگەیشتنی سنووردار
• سیستەمی وەشانکردن
• شارستنی بەردەوام
ب. یاساکانی هەواڵگری
یاسای ١ - Need to Know:
"تەنها ئەوانە دەزانن کە پێویستە بزانن"
یاسای ٢ - Compartmentalization:
"هەر بەش تەنها کاری خۆی دەزانێت"
یاسای ٣ - Verification:
"هەموو زانیارییەک پشتڕاستی بکەرەوە"
یاسای ٤ - Source Protection:
"هەرگیز سەرچاوەکانت ئاشکرا مەکە"
ج. دژە-هەواڵگری
• گوێگرتن لە پەیوەندییەکانت
• شوێنکەوتنی ئاسایشی
• سەرنجدان بە کەسە نامۆکان
• گۆڕینی شوێنی کار بە بەردەوامی
٦. جۆرەکانی ڕاپۆرت
أ. ڕاپۆرتی لەناکاو (Flash Report)
• زۆر بەخێرایی (١-٢ کاتژمێر)
• زانیاری گرنگی مەترسیدار
• کورت و ڕوون
ب. ڕاپۆرتی ڕۆژانە (Daily Brief)
• هەر ڕۆژێک بەیانی
• کورتەیەک لە ڕووداوەکان
• ١-٢ لاپەڕە
ج. ڕاپۆرتی ورد (Detailed Report)
• هەفتانە یان مانگانە
• شیکاری قووڵ
• پێشنیار و ڕێنمایی
• ٥-٢٠ لاپەڕە
د. لێکۆڵینەوەی تایبەت (Special Study)
• لەسەر داواکاری
• بابەتێکی دیاریکراو
• زۆر ورد و فراوان
٧. ئامێرە پێویستەکان
نەرمەواڵە:
• شیکاری داتا: Palantir, i2 Analysts Notebook
• OSINT: Maltego, SpiderFoot, Shodan
• نەخشەکان: Google Earth Pro, ArcGIS
• کۆکردنەوە: Evernote, Notion, OneNote
• پارێزراوی: Signal, ProtonMail, Tor Browser
ڕەقەواڵە:
• کۆمپیوتەری بەهێز
• هارد دیسکی دەرەکی شفرەکراو
• کامێرا و تێلسکۆپ
• GPS و ئامێری تۆمارکردن
• ئامێری پەیوەندی پارێزراو
٨. خاڵە گرنگەکان بۆ سەرکەوتن
دڵسۆزی تیم: هەموو کەس باوەڕپێکراو بێت
شیکاری بێلایەن: بۆچوونی کەسی دەرمەهێڵە
وردبینی: وردەکاری گرنگە
بەردەوامی: هەموو ڕۆژێک کاربکە
نهێنی پاراستن: هەرگیز قسە مەکە
نوێکردنەوە: تەکنەلۆژیا نوێبوونەوە
پێشبینی: بیرلە داهاتوو بکەرەوە
دۆکیومێنت: هەموو شتێک بنووسە
٩. هۆشیارییەکان
مەترسییەکان:
• خیانەت لەناوخۆ
• نفووزکردنی دژمن
• دزینی زانیاری
• هەڵەی مرۆیی
• مەترسی یاسایی
ڕێکاری پارێزگاری:
• پشکنینی سەرەتایی توند
• چاودێری بەردەوام
• سیستەمی دووبارە پشکنین
• ئاسایشی فیزیکی و دیجیتاڵی
• پلانی فریاگوزاری
١٠. پێوەرەکانی سەرکەوتن
دەزگا سەرکەوتووە ئەگەر:
وردی: ٩٠%+ ڕاستی
خێرایی: زانیاری لە کاتی خۆیدا
پەیوەندیدار: وەڵامی پرسیارەکان بداتەوە
داهێنەری: دۆزینەوەی زانیاری نوێ
پارێزراو: نهێنی بپارێزێت

یادەوەری کۆتایی: دەزگای هەواڵگری ئامرازێکە - بەکارهێنانی بە ڕێگای یاسایی و ئەخلاقی زۆر گرنگە. گرنگ نییە چەند زانیاریت هەیە، بەڵکو چەندە باش شیکاری دەکەیتەوە و بە کاری دێنیت.